Erdogan

erdogan-Meta.jpg
nev ila15:54 | 03/05/2019

Xhamia më e madhe turke është inguruar ditën e sotme në Stamboll.

Presidenti Turk, Rexhep Taip Erdogan, ka patur dëshirë që në këtë  ceremoni të inaugurimit të ftojë, Presidentin Ilir Meta, Presidentin e Guinesë, Kryeministrin Palestinez, presidentin Senegalian si dhe disa përfaqësues të tjerë ndërkombëtarë.

Presdidenti Erdogan ka mbërritur herët në mëngjes në xhaminë më të madhe në Turqi për të bërë dhe lutjen e së premtes dhe për të pritur të ftuarit e tij.

Në xhaminë Camlica, do të mund të kryejnë ritin fetar të lutjes, rreth 63 mijë besimtarë. Ajo është ndërtuar me stilin osman të arkitekturës, e cila është e dukshme nga i gjithë qyteti i Stambollit./abcnews.al

Capture-4-844x445.jpg
G. P.09:20 | 30/04/2019

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump dhe presidenti i Turqisë, Reccep Tayyip Erdogan, gjatë një bisede telefonike diskutuan propozimin turk që përmes një grupi punues të përbashkët të adresojnë mosmarrëveshjet rreth planeve të Ankarasë për blerjen e një sistemi mbrojtës raketor rus S-400, njoftoi presidenca turke.

“Presidenti ngriti propozimin për krijimin e një grupi pune lidhur me sistemin e mbrojtjes S-400”, thuhet në njoftim. Të dyja vendet kanë kundërshtuar njëra tjetrën për muaj me rradhë lidhur me mundësite e pajisjes së ushtrisë turke me sistemin rus.

Shtetet e Bashkuara thonë se ky sistem nuk është në përputhje me rrjetin e mbrojtjes të NATO-s dhe mund të komprometojnë avionët e saj F-35.

Ankaraja ka thënë se një grup pune mund të vlerësojë ndikimin e sistemit rus S-400 në avionët luftarakë. Sekretari i Shtetit i SHBA.-së, Mike Pompeo dhe disa senatorë të SHBA kanë paralajmëruar Turqinë se do të ndëshkohet për blerjen e S-400-s, sipas një ligji që kërkon sanksione kundër vendeve që marrin pajisje ushtarake nga Rusia.

Turqia ka thënë se si një anëtare e NATO-s, ajo nuk përbën kërcënim për Shtetet e Bashkuara dhe sanksionet nuk duhet të zbatohen ndaj saj. Shtëpia e Bardhë konfirmoi të hënën se Trump dhe Erdogan kishin diskutuar blerjen e planifikuar të sistemit rus të mbrojtjes raketore S-400 nga ana e Turqisë. Trump dhe Erdogan gjithashtu diskutuan për tregtinë mes dy vendeve dhe krizën në Siri, tha Shtëpia e Bardhë./REL

ERGOGAN-PERSERITJE-ZHGJEDHJESH-NE-STAMBOLL-1280x720.jpg
ent ela23:30 | 16/04/2019

Partia e Presidentit Erdogan kërkon përsëritjen e zgjedhjeve për Bashkinë e Stambollit. Kërkesa është dorëzuar në Këshillin e Lartë zgjedhor, me argumentimin se kjo parti ka ende dyshime të pasqaruara mbi fitoren e kandidatit të opozitës.

Presidenti Erdogan ende nuk e pranon humbjen e partisë së tij në zgjedhjet për bashkinë e Stambollit. Partia e tij “Drejtësi dhe Zhvillimit”  I paraqiti një ankesë të jashtëzakonshme Këshillit të Lartë Zgjedhor duke kërkuar anullimin dhe përsëritjen e zgjedhjeve për kryetarin e Bashkisë së Stambollit.

Nënkryetari i partisë Ali Ihsan Javuz deklaroi se ne kemi dyshime të cilat nuk kemi qenë në gjendje t’I zgjidhim. Ai shtoi se vetëm këshilli i Lartë zgjedhor mund t’i zgjidhë ato dyshime. Sipas rezultateve jo zyrtare që i raporton agjensia e lajmeve Anadoll, kandidati i opozitës Ekrem Imamoglu ka kryesuar garën me 48,79 për qind të votave para të të gjitha rinumërimeve, ndërsa kandidati I partisë së Erdogan ka marrë 48,51 për qind të votave. Edhe rinumërimi i votave u krye pasi partia e presidentit Erdoan kontestoi rezultatin duke folur për parregullsi të organizuara. /abcnews.al

wo24-erdogan.jpg
ent ela10:48 | 13/04/2019

Përveç rifitimit të elektoratit pas humbjes së Stambollit dhe Ankarasë, president turk Erdogan duhet të shqetësohet për Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Rusisë. Uashingtoni e konsideron tashmë një kolonë të pestë të Moskës. Kremlini nga ana tjetër përballet me ambiguitetin turk në frontin sirian ku vazhdon të shtyjë dëbimin total të luftëtarëve të Al Kaedës nga province e Idlib.

Për presidentin e Turqisë Erdogan, këto mund  të konsiderohen kohë të vështira. Në frontin e brendshëm duhet të përballet me rikthimin e një opozite e cila në zgjedhjet vendore mori mazhorancën në Stamboll, Ankara dhe Izmir. Thënë ndryshe tre qytetet më të rëndësishme të vendit. Nëse në frontin e brendshëm peshon recesioni, fryt u zgjehdjeve jo dhe aq liberale të presidentit; në frontin ndërkombëtar Erdoan duhet të japë llogari për ambiguitetin përballë dy partnerëve si Rusia dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Këtyre të fundit duhet tu shpjegojë se pse vazhdon të paralajmërojë një ndërhyrje ushtarake të radhës në territorin sirian për të goditur kurdët, të cilët janë aleatët më të mirë të amerikanëve në luftën kundër të ashtuquajturit shtet islamik. Dhe akoma më keq, pse duke qenë vend anëtar në NATO – deshi të blejë nga Rusia raketa tokë ajër S400.

Ndërsa përballë Rusisë, duhet të justifikojë mos respektimin e marrëveshjes për Sirinë të firmosur në 17 shtatorin e një viti më parë në Soçi. Me atë firmë Erdoan premtonte se do të detyronte grupe të ndryshëm xhihadistësh që kontrollonin provincën veriperëndimore të Idlib, që të dorëzonin Brenda një muaji artilerinë e rëndë dhe të lejonin krijimin e një zone neutrale. Kanë kaluar pothuajse shtatë muaj, por Idlib mbetet ende nën kontrollin e degës siriane të Al Kaedës dhe grupimeve të tjera radikale.

Por nëse fokusohemi në frontin e brendshëm; rezultatet në Stamboll dhe në Ankara shënojnë fundin e marrëveshjes që lidhte Erdoanin me sipërmarrësit më të rëndësishëm në vend. Një marrëveshje e arritur menjëherë pas vitit 2002 kur i sapozgjedhuri kryeministri Erdoan ndërmori reformat ë rëndësishme në fushën e ekonomisë duke shtyrë Turqinë jashtë tunelit të një krize dhe më të rëndë se ajo aktuale. Si pasojë e asaj mrekullie ekonomike sipërmarrësit turq ia kishin falur largimin nga Europa, bllokimin e rëndë në fushën e të drejtave të njeriut dhe afrimin me radikalizmin islamik. Kishin kaluar në plan të dytë edhe kontradiktat e një aventure siriane të nisur me mbështetjen ndaj grupeve më të këqija xhihadiste – përfshirë ISIS – dhe që përfundoi me nënshkrimin e projektit të paqes që iu imponua nga Moska.

Por tashmë për t’u rimëkëmbur nga një krisë e shenjuar nga inflacioni prej 20 për qind dhe një papunësie përtej pragut të 13 për qindëshit, Erdoan vështirë se mund të vazhdojë të lëkundet mes Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Rusisë. Uashingtoni pasi priti për dekada të tëra për një Turqi thelbësore për t’i garantuar NATO-s, një strategji të shënoshë në aksin jug lindor dhe në detin e zi – tasmë nuk I beson më një Erdoan fajtor, në këndvështrimin e aleancës euroatlantike. Kjo pasi presidenti turk konsiderohet nga pala amerikane, si një mbështetës i planeve të Moskës në Siri dhe i gatshëm për të tradhtuar besnikërinë ndaj NATO-s, duke blerë raketatt ruse.

Jo rastësisht teksa Erdoan përballej me humbjen në Stamboll, Pentagoni që I kishte bllokuar blerjen e raketave të urdhëruara nga Ankaraja, pezullonte dhe marrëveshjen për prodhimin në Turqi të mjeteve të gjuetisë. Në të vërtetë as Kremlini nuk I veson shumë një sulltani I cili në dhjetor 2015 nuk hezitoi të rrëzonte një avion rus, për të detyruar NATO-n të impenjohej ushtarakisht për të ndaluar ndërhyrjen ruse në Siri. Pas kësaj ngjarjeje, Kremlini i bëri presion Turqisë duke e detyruar të bashkëpunonte dhe në atë ront sirian ku Ankaraja kishte flirtuar me Isis dhe me grupet më të këqija xhihadiste anti Assad. Sot projekte si “Turk Strim”, gazsjellës nëpër të cilin do të kalojë gazi rus I destnuar për në Ankara, dhe ndërtimi I impiantit të parë bërthamor në bashkëpunim me rusët, përfaqësojnë për Erdoan lidhje që janë të vështira për tu shkëputur.

Por janë lidhje të rëndësishme dhe për Rusinë sepse i lejojnë të lërë jashtë Uashingtonin nga një platform e rëndësishme për kontrollin e atij aksi në Detin e Zi ku është ende i ngrohtë konflikti ukrainas; si dhe ku kalon terreni i përballjes me NATO-n. pavarësisht nga e gjithë kjo, Putin kërkon nga Erdoan një bashkëpunim të sinqertë dhe frytdhënës në frontin sirian. Konflikti i shenjuar nga ndërhyrja e Moskës, kërkon në optikën e Kremlinit një përfundim të shpejtë dhe pozitiv. Kjo nënkupton jo vetëm që Bashar Al Assad t’i garantohet një rikompozim i unitetit kombëtar nëpërmjet rikthimit të Idlib nën kontrollin e tij, por dhe një process të detyrueshëm pajtimi kombëtar në të gjithë vendin. Vetëm duke realizuar këto objektiva, Rusia mund të pretendojë se ka arritur një sukses të plotë dhe të prezantohet sërish si një fuqi e madhe botërore.

Në këtë pikë Erdoan mund të shkaktojë pakënaqësi tek zgjedhësit e tij dhe tek amerikanët por duhet të ketë kujdesë që të respektojë impenjimet e marra për Sirinë

Një marrëveshje që nuk ka shumë pritshmëri pavarësisht se Moska dhe aleati sirian kanë pezulluar ofensivën ushtarake për rimarrjen e zonës së fundit në Siri ende në duart e forcave rebele. Por dhe pse kanë kaluar shumë muaj, dhe pavarësisht durimit të Moskës, pjesa më e madhe e provincës siriane të Idlib vijon të jetë ende nën kontrollin e grupeve xhihadiste. Madje situata duket të jetë përkeqësuar dhe më shumë.

Turqisë i mbetet në këtë mnyrë pengesa e fundit: ridorëzimi i territoreve të Idlib në sovranitetin e Damaskut. Një veprim i domosdoshëm për të mbyllur konfliktin dhe për të nisur procesin e paqes që Kremlini e konsideron thelbësor për të vulosur suksesin e ndërhyrjes ruse. Por janë të shumtë ata që pyesin se deri kur presidenti rus Putin do të tregohet i durueshëm. Në fund të fundit Turqia nuk është më fuqia e rëndësishme rajonale që në dhjetor të 2015-ës, sfidonte Kremlinin duke rrëzuar një avion rus të përfshirë në bombardimet ndaj rebelëve xhihadistë në territor sirian. Sot sigurisht nuk mund të konsiderojë një mbështetje të mundshme të NATO-s, dhe as të Shteteve të Bashkuara të Amerikës të bindura që nga koha e ish-Presidentit Amerikan Obama për të mundur presidentin sirian Bashar Assad nëpërmjet mbështetjes së grupeve të armatosura xhihadiste dhe të stërvitur në bashkëpunim me Ankaranë.

Por Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe NATO janë në një situatë alarmai dhe për një fakt tjetër.

Turqia dhe Rusia shumë shpejt mund të eliminojnë detyrimin e të pasurit të një pasaporte për qytetarët rusë që duan të shkojnë në Turqi. Një lëvizje që vjen pasi në shkurt të këtij viti presidenti rus Vladimir Putin firmosi një dekret me anë të së cilit u hoqën vizat për turqit që udhëtonin në Turqi me një pashaportë shërbimi, apo për arsye pune dhe për autotransportuesit por dhe për diplomatët. Lajmi u konfirmua nga ministri i jashtëm turk.

Duket njëmarrëveshje rutinë mes dy vendeve dialoguese, por mund të mos jetë kaq e thjeshtë. Nëse llogaritet dhe blerja nga ana e Ankarasë se sistetmit raketor mbrojtës nga Moska – pavarësisht ofertës së bërë nga Uashingtoni – dhe mbi të gjitha fakti se Shtetet e Bashkuara të Amerikës e kanë hequr Turqinë nga vendet me regjim preferencial në shkëmbimet tregtare me shtetet e bashkuara të amerikës; duket I qartë skenari se si Turqia po largohet me shpejtësi nga aleatët perëndimorë për të përqafuara ata lindorë. Ankara përfaqëson një anëtar të rëndësishëm të NATO-s dhe ka ushtrinë e dytë më të madhe të kësaj organizate. Nëse do të kalonte nga ana  tjetër, mund të pasojë një mutacion domethënës ekuilibrash, gjithsesi të brishtë, të sistemit ndërkombëtar.

Por tensionet nuk përfundojnë këtu sepse ministri i jashtëm turk sulmoi ashpër Shtetet e Bashkuara të Amerikës pas firmës me të cilën presidenti amerikan Donald Tramp, njohu sovranitetin e shtetit hebre mbi lartësitë e Golan, ai u shpreh se dhe njëherë më shumë Shtetet e Bashkuara të Amerikës po silleshin sikur e drejta ndërkombëtare të mos ekzistonte. Ai shtoi se gjithësesi ky vendim nuk legjitimonte në asnjë mënyrë aneksimin nga ana e Izraelit. Por përkundrazi, pengonte procesin e paqes në Lindjen e Mesme duke shtuar tensionin në zonë.

Të pushtuara për dy të tretat nga Izraeli gjatë konfliktit të 2017-ës, lartësitë e Golan janë object pretendimi nga ana e shtetit hebre, i cili u përpoq ta aneksonte formalisht në vitin 1981. Një lëvizje e cila dështoi si pasojë e jundërshtimit unanim të këshillit të sigurisë së kombeve të bashkuara. Në nëntor të një viti më parë, për herë të parë Shtetet e Bashkuara të Amerikës votuan kundër një rezolute dënimi të Izraelit për pushtimin e Golan. Dënim që gjeti mbështetjen e 149 vendeve nga 151, me Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Izraelin që kundërshtonin pjesën tjetër të Asamblesë së Përgjithshme.

Ndërkohë ish ministri i jashtëm bullgar, Solomon Pasi, deklaroi se në rast të një konflikti të mundshëm mes NATO-s dhe Rusisë në Detin e Zi, askush nuk duhet të llogarisë mbështetjen e Rusisë.

Në një intervistë televizive ai shtoi se NATO duhet ta kuptonte shumë mirë, se sot, në krahasim me dhjetë vjet më parë, mund të presë shumë pak mundësi se Turqia do të ishte në anën e NATO-s në rastin e një konflikti.

Përfaqësuesi i përhershëm i Shteteve të Bashkuara të Amerikës në NATO, Kei Beili Hatçison, konfirmoi se gjatë takimeve të ardhshme, tema kryeaore ë bisedimeve do të ishte ndërmarrja e një pakete masash për Detin e ZI. Në mënyrë të veçantë, për të garantuar kalimin e sigurtë të anijeve ukrainase nëpërmjet ngushticës së Kerç.

NATO parashikon ndër të tjera që të dërgojë një numër të konsiderueshëm anijesh në detin e zi si dhe të rrisë nivelin e inteligjencës ushtarake. Kjo për shkak se aleanca euroatlantike është e bindur se Rusia e kërcënon atë në të gjithëbregun lindor dhe ko vetëm në veri. Gjithashtu NATO, thekson se i duhet garantuar siguria Rumanisë, Bullgarisë, Ukrainës dhe Gjeorgjisë. /abcnews.al

 

Erdogan-humb-stambollin-1280x564.jpg
ent ela15:15 | 09/04/2019

Nuk do të ketë rinumërim votash në Stamboll, ndërsa në Ankara zyrtarizohet fitorja e socialdemokratëve. Në këtë mënyrë këshilli i lartë elektoral turk ka refuzuar kërkesën e presidentit të vendit Erdogan i cili pretendonte se krimi I organizuar ishte protagonist në 31 mini-bashkitë e Stambollit ditën e zgjedhjeve.

Këshilli i lartë elektoral në Turqi deklaroi se ka refuzuar kërkesën e presidentit turk Erdogan për rinumërim votash në 31 minibashki në Stamboll. Për liderin islamist, mini-bashkitë e humbura në zgjedhjet e 31 marsit ishin objektiv I krimit të organizuar dhe për këtë arsye kërkoi rinumërim votash. Një përpjekje e dështuar, pasi këshilli i lartë elektoral ra dakord për rinumërimin e vetëm 51 kutive të votimit të 21 nga 39 minibashki. Secila prej tyre ka 350 votues. Një vendim që ka shkaktuar zemërim në radhët e partisë së Erdogan. Zëvendës kryetari I AKP-së deklaroi se do të apelonte vendimin pasi sipas tij ishte I papranueshëm. Presidenti turk nga ana e tij këmbëngul se diferenca e votave mes dy kandidatëve, më pak e 15 mijë në një qytet me 10 milion votues, është shumë e vogël për ti lejuar opozitës të shpallë fitoren

Por lajme të këqija për presidentin turk vijnë dhe nga kryeqyteti Ankara, ku dhe këtu fituan socialdemokratët. Pavarësisht denoncimeve për parregullsi nga partia e Erdogan, këshilli lartë elektoral zyrtarizoi fitoren e Mansur Javash.

Edhe pse ka marrë numrin më të madh të votave falë aleancës me partinë nacionaliste, Erdogan humbi Stambollin, Ankaranë dhe Izmirin – qytetin e tretë në Turqi. Disfata e tij ishte e qartë edhe në juglindje të vendit. Këtu mbështetësit e Partisë Filokurde Hdp rimorën minibashkitë që autoritetet turke ia kishin hequr nga duart për shkak të lidhjeve të supozuara me ata që Ankara i konsideron si terroristë të PKK-së./abcnews.al

erdogan-putin.jpg
ent ela08:30 | 09/04/2019

Në takimin e realizuar në Moskë mes presidentit rus Vladimir Putin dhe atij turk Erdoan, lideri i Kremlinit deklaroi se mes dy vendeve po zhvillohet ndjeshëm bashkëpunimi në sektorin e mbrojtjes dhe në atë të teknologjisë ushtarake.

Rusia dhe Turqia ruajnë një bashkëpunim në shkallë të gjerë në marrëdhëniet ndërkombëtare dhe kontaktet e bashkëpunimit në sektorin e mbrojtjes dhe teknologjisë në nivelin e ministrave të Jashtëm dhe të Mbrojtjes.

Deklarata u bë nga presidenti rus Vladimir Putin në fillim të takimit me homologun turk Erdoan duke theksuar se po zhvillohen marrëdhënie premtuese mes ushtarëve, në mënyrë aktive. Në mënyrë të veçantë aktualizimi i kontratës për furnizimin me sisteme raketore ruse S-400 është një prioritet si për Moskën ashtu dhe për Ankaranë shtoi Putin.

Ndërshkëmbimi tregtar është rritur me 15 për qind, në 25 miliardë dollar dhe dy vendet po aktualizojnë programe të ndryshme të rëndësishme, mes të cilëve ndërtimin e reaktorit bërthamor të Akuiu, si dhe të gazsjellësit Turkstream, për të cilin janë realizuar së fundmi lidhjet në det dhe në tokë.

Nga pala ruse në takim ishin të pranishëm dhe ministri i Jashtëm rus Sergei Lavrov, këshilltari për politikën e jashtme të Kremlinit Juri Ushakov, ministri i Mbrojtjes Sergei Shoigu, ministri i Energjisë si dhe ai i Zhvillimit Ekonomik./abcnews.al

Erdogan-humb-stambollin-1280x564.jpg
ent ela11:26 | 06/04/2019

Makthi më i keq i Presidentit të Turqisë Erdogan, tashmë është realitet, sulltani ka humbur dhe Stambollin. Nëse humbja e Ankarasë ishte një shuplakë politike për presidentin turk, Stambolli është një humbje e hidhur.

Stambolli, makthi i Sulltanit, aty ku Erdogan nisi në vitin 2002 ngjitjen drejt pushtetit. Nëse humbja në Ankara ishte një shuplakë politike, nga ato që lënë shenjë për presidentin turk, humbja e Stambollit përfaqëson një disfatë e cila nuk mund të maskohet dhe as keqinterpretohet. Dhe pse Erdogan një ditë pas zgjedhjeve vendore theksoi se partia e tij kishte fituar në nivel kombëtar me 51.67% të votave.

Kandidati socialdemokrat i opozitës Ekrem Imamollu shpalli fitoren në Stamboll, ndërsa në Ankara me 50.9 për qind të votave fitorja i shkoi Manus Javash përfaqësues i partisë më të madhe të opozitës.

Vetëm 24 orë pas mbylljes së qendrave të votimit, përfundoi dhe numërimi i votave, një proces që konfirmoi fitoren e Imamollu me 25 mijë vota më shumë se ish kryeministri Binali Jëlldërëm, përfaqësues i partisë së Erdogan.

Por partia e Presidentit Turk nuk e pranon humbjen duke pretenduar për shumë fletëvotimi të pavlefshme, numër i cili do të ishte i mjaftueshëm për të zeruar diferencën mes dy kandidatëve.

Këshilli i Evropës u shpreh se nuk ishte plotësisht i bindur se aktualisht në Turqi është një ambient elektoral i lirë dhe i drejtë, i cili do të ishte i domosdoshëm për zgjedhje demokratike në linjë me vlerat dhe principet evropiane.

Deklarata u bë nga Endrju Dauson i cili drejtonte misionin e monitorimit elektoral të Këshillit të Evropës për zgjedhjet administrative në Turqi. Por ai theksoi se pjesëmarrja në votime ishte shumë e lartë, 84%, dhe kjo është një sinjal pozitiv i përçuar nga elektorati.

Për sa i përket situatës në juglindje me mazhorancë kurde, misioni i monitorimit thekson se nuk i pranon deklaratat e qeverisë së Ankarasë sipas të cilave, çdo kryebashkiak që përfaqëson kurdët është një terrorist apo një person që ka lidhje me terrorizmin.

Rezultati në Stamboll është shumë i rëndësishëm pasi qyteti mbi Bosfor përfaqëson zemrën ekonomike të vendit. Forca politike e Erdogan ka humbur kontrollin e qytetit pas 25 vjetësh, ashtu si ndodhi dhe në kryeqytet, dhe kjo nënkupton një kthesë në politikën turke.

Në një panoramë më të përgjithshme, ashtu si ndodh që nga 3 nëntori i vitit 2002, partia e Erdogan AKP mbetet ende parti e parë në vend, ashtu si theksoi dhe vetë kreu i shtetit para se të largohej nga Stambolli për tu kthyer në pallatin presidencial në Ankara. Erdogan pohoi se partia e tij në qeveri dhe aleatët nacionalistë kishin marrë 56% të komunave në këto zgjedhje vendore.

Por fakt është se kryeqyteti turk tashmë është në duart e republikanëve pas më shumë se 25 vitesh, falë fitores së Mansur Javash; personi që i dorëzoi Ankaranë opozitës, merrte pjesë në zgjedhje për herë të tretë. Ai u mund në vitin 2009, kur garonte për nacionalistët, në atë kohë jo në aleancë me Erdogan, dhe për herë të dytë në vitin 2014, pasi kaloi në radhët e republikanëve.

Por ajo që i dha dhe më shumë pikë ishte dhe eksperienca e madhe si administrator vendor në kryeqytet, përballë rivalit të tij Mehmet Ozhaseki, i cili kandidoi vetëm se ka qenë ish ministër i Erdogan. Po pa asnjë eksperiencë në fushën administrative.

Izmiri, qyteti i tretë turk dhe një bastion tradicional lai, mbetet sërish i tillë në duart e Mustafa Tunç Sojer. Koalicioni qeverisës ka humbur të gjithë brezin mesdhetar, duke qenë se të djathtës islamike dhe nacionaliste, i ka ikur nga duart dhe Adana dhe Antalia, qendra kryesore për ekonominë dhe turizmin.

Edhe kurdët që ishin përqendruar në juglindje të vendit kanë marrë shumë qytete përfshirë dhe kryeqytetin e tyre Dijarbakër. Ndërsa për herë të parë në historinë e Turqisë një provincë në lindje, Tunxheli do të drejtohet nga një komunist, Mehmet Fatih Maçollu.

Por procesi i votimit u shoqërua nga episode të rënda dhune sidomos në juglindje të vendit, shpesh skenë e përplasjeve mes klaneve rivale në periudhë zgjedhjesh. Bilanci zyrtar flet për të paktën katër viktima dhe dhjetëra të plagosur. Por ajo që ndikoi në këtë rezultat është dhe situate e rëndë ekonomike në vend. Ekonomia turke u godit që kur monedha vendase, Lira, humbi 40 për qind të vlerës së saj në krahasim me dollarin amerikan një vit më parë.

Kriza monetare, e shpërthyer në gusht të një viti më parë pas një përplasjeje të fortë diplomatike me Uashingtonin, shkaktoi shqetësim te investitorët e huaj për sa i përket pavarësisë së bankës qendrore, por dhe për performancën e ekonomisë.

Presidenti Turk Erdogan shumë shpesh ka akuzuar fuqitë e huaja dhe spekulatorët si përgjegjës të situatës. Përgjatë gjithë fushatës elektorale presidenti turk ka përsëritur se ai ishte përgjegjës për ekonominë e vendit dhe premtonte se situata do të ndryshonte shumë shpejt. Por në çdo rast ai akuzon armiqtë e Turqisë të cilët pasi ishin përpjekur me terrorizmin dhe grushtin e shtetit, tashmë duan të destabilizojnë vendin me anë të ekonomisë.

Për sa i përket Stambollit, Erdogan e cilësoi si një çështje mbijetese, duke u përpjekur të bëjë për vete zgjedhësit nëpërmjet Shën Sofisë. Një ish bazilikë bizantine, një nga vendet simbol të qytetit mbi Bosfor, sot muze. Presidenti Turk deklaroi se tashmë ajo mund ti rikthehet kultit islamik, mund të jetë sërish një xhami dhe mund të quhet Xhamia e Shën Sofisë, duke theksuar në këtë mënyrë revanshizmin turk:

“Ata që qëndrojnë të heshtur kur xhamia e Al – Aksa në Jeruzalem, sulmohet, shkelet, dritaret e saj thyhen, nuk mund të na thonë se çfarë të bëjmë me statusin e Shën Sofisë”.

Por kjo nuk ka qenë deklarata e vetme e fortë e kreut të shtetit turk. Në 18 mars, me rastin e përkujtimit të betejës së Galipolit në vitin 1915 ku turqit mundën anglo-francezët, në radhët e të cilëve luftuan dhe u vranë me mijëra ushtarë australianë dhe nga Zelanda e Re, Presidenti Turk bëri pothuajse një deklaratë lufte duke iu referuar sulmit në dy xhamive në Zelandën e Re:

Po na sfidojnë nga 16.500 kilometra larg. Jemi këtu prej 1 mijë vjetësh dhe me vullnetin e Zotit do të qëndrojmë deri në ditën e Apokalipsit. Nuk do ta ktheni Stambollin në Kostandinopojë. Paraardhësit tuaj erdhën këtu dhe u kthyen me arkivole. Nuk duhet të keni dyshime që do të bëjmë të njëjtën gjë dhe me ju….

Zgjedhjet vendore të 31 marsit në Turqi, përfshinë më shumë se 48 milionë zgjedhës, dhe pavarësisht se partia e tij mbetet më e votuara, Presidenti Turk ka pak arsye për të qenë i kënaqur.

Por këto zgjedhje dhanë dhe një panoramë të qartë të një Turqie të përçarë, fshatrat në duart e sulltanit, por jo qytetet e mëdha.

Koalicioni Presidencial gjithsesi është fitues në fshatra. Dhe ky fakt tregon një vend të përçarë ku Erdogan merr mbështetje të fortë në zona të islamizuara. Sulltani, në përpjekje për të shmangur rreziqet deklaroi se nuk do të ketë zgjedhje politike të parakohshme deri në skadimin natyral të mandatit, pra pas katër vitesh.

Do të jetë plani ekonomik ai që do të tregojë aftësitë dhe mundësitë e Presidentit Erdogan për të mbajtur në dorë drejtimin e vendit në vitet e ardhshme. Nëse kriza ekonomike dhe financiare do të vazhdojë, do të përfshijë dhe prodhimet agrare e burimet ushqimore në fshatra; duke i shkaktuar Presidentit Erdogan një rrjedhje të rëndësishme votash.

Në një intervistë për “Euronews”, Ekrem Imamollu, i cili mund të konsiderohet njeriu i momentit në Turqi, flet për atë që do të ndodhë në Stamboll në drejtimin e tij.

Marzhi i gabimit nuk do të ndryshojë rezultatin, nis menjëherë ai një nga intervistat e para që pas publikimit të rezultateve.

Sipas tij përpjekja e koalicionit qeverisës për të rinumëruar votat do të krijonte dyshime dhe do të dëmtonte demokracinë e Turqisë. Të pranosh humbjen njësoj si të festosh fitoren, është një virtyt, thekson ai dhe pse AKP nuk mund ta bëjë një gjë të tillë. Dhe kjo është pikërisht ajo që e trishton për Turqinë dhe Stambollin.

Socialdemokrati 49 vjeçar shprehet se AKP dhe Erdogan duhet ta kishin të qartë se dhe pse drejtonin Stambollin prej 25 vitesh, kjo gjë nuk mund të zgjaste përgjithmonë.

Ndonjëherë dikush që ka më shumë sukses mund të vijë dhe të marrë në dorëzim drejtimin e qytetit, kjo është natyrale. Objektivi ynë është qeverisja e Stambollit në mënyrën më të mirë të mundshme, dhe do të jetë koha ajo që do të na tregojë nëse ia kemi arritur apo jo”, përfundon ai.

“Mart’in sonu bahar olldu” – “në fund të marsit erdhi pranvera”, është kjo fraza që përsërisin partitë e opozitës në Turqi, të vendosura për të marrë qytetet e mëdha, dhe në fund ia dolën.

Në 31 mars partia laike, trashëgimtare e Ataturk, mori Ankaranë, konfirmoi Izmirin, me disa mijëra vota mori dhe Stambollin, duke mundur një nga njerëzit më besnik të Erdogan, ish-kryeministër dhe ish-kryetar parlamenti Binali Jëlldërëm. Laikët fituan dhe në Adana, Hataj, Antalia dhe Mersin.

Një humbje totale? Jo! AKP është ende mbi 50 % në nivel kombëtar, dhe pse në rënie, por nuk humbiste në zgjedhje vendore që nga viti 2003, kur Erdogan u bë kryeministër. Për shumë vëzhgues ndërkombëtarë, sot Turqia duket një demokraci më pak liberale por opozita nuk mund të festojë e qetë.

Analistë dhe studiues të politikave në Ballkan nuk nxitohet që ta cilësojnë si fillimin e rënies së Erdogan por një risi politike edhe pse bëhet fjalë për një seri zgjedhjesh vendore. Dhe deri në vitin 2023 nuk do të ketë më zgjedhje.

Gjithsesi nuk mund të mohohet se 31 marsi ishte një sinjal i rëndësishëm i ndryshimit të vendit por nuk mund të konsiderohet si një rizgjim i ndërgjegjes politike kundër Erdogan. Gjithë kjo pakënaqësi është rezultat i situatës ekonomike që po përjeton vendi. Ekonomia ka qenë suksesi i Erdogan për 16 vjet, dhe vota është e vetmja mënyrë që kishin në dorë qytetarët për ti treguar qeverisë se kështu nuk mund të vazhdohej më.

Por nuk është as një rastësi që qeveria ka humbur në Ankara dhe Stamboll. Që në vitin 2017 këto dy qytete kishin shprehur një votë të kundërt në krahasim me pjesën tjetër të vendit. Maxhoranca në të dyja qytetet kishte votuar kundër propozimit për reformën kushtetuese që do i jepte më shumë pushtet Presidenti Turk Erdogan. Për më shumë opozita e përqendroi fushatën elektorale pikërisht në situatën ekonomike.

Por Ankara dhe Stambolli dhe pse dy fitore të rëndësishme nuk përfaqësojnë të gjithë Turqinë.

Brenda vendit, sidomos në provincat qendrore, u bë e qartë se të gjithë janë në mbështetje të Erdogan. Sepse kjo zonë është Turqia më tradicionale, e lidhur me vlera fetare dhe jo vetëm. Pikërisht këtu më shumë se dhjetë vjet më parë u zhvilluan sipërmarrjet e mesme dhe të vogla turke, mbi të cilat mbështetet modeli i ekonomisë së orientuar drejt eksportit, ashtu si kërkon dhe qeveria. Nuk janë të paktë ata që mendojnë se pushteti i Presidentit Turk Erdogan, është ende shumë i fortë./abcnews.al

 

erdogani.jpg
ent ela15:05 | 03/04/2019

Partia e presidentit turk Erdogan nuk pranon ti dorëzojë Stambollin opozitës, dhe pse në zgjedhjet e të dielës kandidati Social-Demokrat mori rreth 25 mijë vota më shumë se rivali i tij. Në fakt sipas vendimit të marrë nga komisioni elektoral, votat do të rinumërohen në të paktën 8 nga 39 minibashki

Fletëvotimet e shpallura si të pavlefshme në numërimin e parë në zgjedhjet vendore të së dielës së kaluar në Turqi, do të rivlerësohen sërish. Procesi do të nisë në të paktën 8 nga 39 minibashkitë e Stambollit.

Vendimi është marrë pas mbledhjes së jashtëzakonshme të komisionit elektoral suprem turk, pas ankimimeve të dorëzuara nga partia e presidentit Erdogan.

Në fakt AKP, ka ankimuar në të gjitha minibashkitë e metropolit mbi Bosfor, kundër fitores së Social-Demokratit Ekrem Imamoglu. Ky i fundit u zgjodh kryebashkiak i Stambollit me 25 mijë vota më shumë se rivali i tij, nga 9 milion të tilla.

Kryetari i komisionit elektoral u shpreh se nuk bëhet fjalë për një vendim të paprecedentë./abcnews.al

 

wo24-erdogan.jpg
G. P.08:16 | 02/04/2019

Në Stamboll nuk ka rezultat zyrtar, por në qytete të rëndësishme, partia konservatore islame, AKP ka përjetuar humbje të fortë. Kjo ngre edhe çështjen e të ardhmes së presidentit, mendon Erkan Arikan.

Si refren e ka përsëritur presidenti Recep Tayyip Erdogan një fjali gjatë daljeve në fushatën zgjedhore: Nëse AKP humb në qytetet kryesore, kjo do të sillte kaos në vend. Pas zgjedhjeve lokale në Turqi, duket se bëhet fjalë për më shumë se kaq: Bëhet fjalë për mbijetesën politike të presidentit turk! Sepse këto votime ishin një nga dështimet më të mëdha të presidentit të mësuar prej kohësh me suksesin.

AKP humbi në qytete të rëndësishme. Që në natën e të dielës zgjedhore po qartësohej, se postet e kryetarëve të bashkive të qyteteve bregdetare, Izmir, Aydin, Antalya, Adana dhe Mersin do t’i kalonin partisë opoziatre demokratike, CHP. Por pas kësaj erdhi edhe një goditje tjetër për Erdoganin: Pas 25 vitesh të sundimit konservator islam në Ankara shenjohet papritur ndryshimi. Postin e kryetarit të bashkisë do ta marrë për 5 vitet e ardhshme sfiduesi republikan, Mansur Yavas. Kritikët thonë, se Erdogan nuk ia ka dalë t’i manipulojë në atë mënyrë që AKP ta mbante Ankaranë.

“Nuk do të flemë në 48 orët e ardhshme”

Me interes pritet Stambolli: E gjithë Turqia ndiqte betejën kokë më kokë të kandidatëve të CHP-së dhe AKP-së. Por papritur gjithçka u mbyll, komisioni zgjedhor nuk dha më rezultate. Kur ish-kryeministri turk, Binali Yildirim pohoi fitoren në mesnatë, e pastaj nuk doli më publikisht, shumë turq filluan të dyshojnë. Shpejt u përhapën zëra, se janë manipuluar votat për Stambollin, për të arritur një fitore të AKP-së. “Ne nuk do të flemë në 48 orët e ardhshme”, bëri të ditur kreu i CHP-së, Kilicdaroglu në një konferencë për shtyp.

Tani ekziston frika, që fitorja e kandidatit të CHP, Ekrem Imamoglu në Stamboll ndoshta i ka ikur nga dora e partisë CHP për shkak të manipulimit. Një sinjal për këtë mund të jetë edhe bllokimi i publikimit të rezultateve nga Komisioni i Lartë Zgjedhor për Stambollin. Por nuk e pengoi kreun e CHP-së të pohonte në një konferencë për shtyp në orët e mëngjesit, se shumica e votave të numëruara janë për Imamoglu.

E sigurtë duket se nëse vërtet Stambolli i kalon AKP-së, mund të përballemi me protesta, përleshje në rrugë deri edhe mësymjen e pallatit presicencial, gjithçka është e mundur, thonë vëzhguesit në terren. Ata pohuan se zgjedhjet nuk janë zhvilluar të lira, pohim i mbështetur edhe nga vëzhgues zgjedhorë të pavarur nga Europa.

Presidenti i jep fund krizës ekonomike

Megjithatë CHP megjithë sukseset nuk duhet të gëzohet kaq herët: Erdogani nuk do të lerë gjë pa bërë, që të pengojë kryebashkiakët e rinj. Edhe pse ai tani paraqitet reflektues dhe pohon, se qeveria do të mësojë nga gabimet e bëra, nuk dihet se cili do të jetë hapi tjetër i Erdoganit. Opozita ka frikë se sidomos në Lindje dhe Juglindje të Anadollit, aty ku partia prokurde, HDP fitoi shumë komuna, mund të ndodhë që ato të vendosen në administrim të detyruar me njerëz të AKP-së. Një mjet i përdorur nga Erdogani në të shkuarën për t’ua mbyllur gojën politikanëve të padashur për të.

Po ashtu javën e kaluar presidenti Erdogan bëri të ditur, se kriza ekonomike merr fund më 1 Prill. Ekspertë të bursës menduan një shaka të 1 prillit të bërë para kohe: Nëse Erdogani i zgjidhka kaq shpejt problemet ekonomike, pse pret atëherë zgjedhjet lokale?

Edhe sa kohë do të qëndrojë Erdogan në pallat?

Një nga pyetjet më të rëndësishme pas kësaj shuplake zgjedhore për Erdoganin është, nëse ai do të qëndrojë në pallatin presidencial deri në fund të mandatit. Sepse edhe varianti tjetër është i mundur, që ai të përcaktojë një pasues që para fundit të mandatit të tij. I mundur është po ashtu edhe krijimi i një lëvizjeje të re konservatore-islamike.

Prej kohësh flitet, edhe në radhët e politikanëve të moderuar, se ish-bashkëudhëtarë të Erdoganit duan të krijojnë një parti të re. Nëse ata e ndërmarrin këtë hap është e mundur, që deputetë të AKP-së i refuzojnë Erdoganit rreshtimin krah tij, dhe kalojnë tek lëvizja e re – një praktikë e njohur mes politikanëve në Turqi. Rezultati më vendimtar i këtyre zgjedhjeve megjithatë është: Presidenti Erdogan nuk u forcua në fund të tyre, përkundrazi: Imazhi tij brenda Turqisë, e sidomos brenda përkrahësve të tij ka pësuar goditje të fortë./DW

erdogan.jpg
G. P.15:00 | 01/04/2019

Mediat turke raportojnë se aktualisht kandidati i opozitës në Stamboll po kryeson garën ndaj rivalit të tij ish-kryeministrit Binali. Edhe pse Partia e Erdogan AK, mbetet e para, presidenti turk tashmë ka humbur qytetet e mëdha.

Pas Ankarasë, opozita turke duket se do të marrë dhe Stambollin, në kuadër të zgjedhjeve vendore. Mediat turke raportojnë se në garën për zgjedhjen e kryetarit të bashkisë së Stambollit, janë numëruar deri tani 31.186 kuti votimi ndërsa 84 kuti janë subjekt i ankesave. Partia Republikane Popullore, CHP në Turqi aktualisht kryeson garën për kryetar të bashkisë së Stambollit përballë kandidatit të partisë në pushtet, AK. Autoritete zgjedhore në vend cituar nga agjencia e lajmeve Anadol raportojnë se vijon procesi i ankesave.

Ekrem Imamoğlu, kandidati i opozitës turke, numëron 4 milionë e 159 mijë e 650 vota, ndërsa Binali Yıldırım 4 milionë e 131 mijë e 761 vota të regjistruara tashmë në sistem.  Një fitore e përgjysmuar kjo për koalicionin e Erdogan, që dhe pse ka marrë më shumë vota, ka humbur Ankaranë. Në kryeqytet fitoi social demokrati Mansur Javas.

Në nivel kombëtar ky është suksesi i radhës për presidentin Erdogan. Një sukses i errësuar nga ai që u profilizua si një triumf historik i opozitës në Ankara, e cila festoi mbrëmjen e së dielës përballë një turme të madhe mbështetësish. Pas një çerek shekulli kryeqyteti turk është marrë nga duart e konservatorëve islamikë, duke shënuar një kthesë në politikën turke

Opozita ka fituar dhe Adanën dhe Antalian, qendra të rëndësishme në bregun mesdhetar duke i hequr nga duart e të djathtës islamike dhe nacionaliste. Koalicioni i presidentit Erdogan mbetet mbi më shumë se 50 për qind i territorit të vendit. Por për forcat anti-Erdogan është gjithsesi një fitore e vogël. Në Smirnë, qyteti i tretë turk dhe një bastion tradicional laik, është konfirmuar sërish opozita.

Edhe kurdët që ishin përqendruar në juglindje të vendit, kanë marrë disa qytete përfshirë kryeqytetin e tyre Diyarbakir. AKP-ja e Erdogan mbetet parti e parë me më shumë se 45 për qind duke numëruar dhe 6% të marrë nga aleatët nacionalistë. Por socialdemokratët kanë arritur mbi 30 për qind dhe koalicioni i opozitës në përgjithësi i afrohet 40 për qindëshit.

Për herë të parë në historinë e Turqisë, një provincë do të drejtohet nga një kandidat i Partisë Komuniste, në Tunceli, në lindje të vendit Mehmet Fatih Macoglu mori një fitore historike.

Por procesi i votimit u shoqërua dhe nga ngjarje të dhunshme në juglindje të vendit, shpesh skenë e përplasjeve të dhunshme mes klaneve rivale gjatë zgjedhjeve. Viktimat janë të paktën katër, ndërsa të plagosurit me dhjetëra./abcnews.al


Rreth Nesh

ABC NEWS është i pari televizion në Shqipëri që në ditën e parë të transmetimeve nis me lidhje direkte nga 7 studio lokale ne Shkodër, Durrës, Elbasan, Korcë, fier, Vlorë e Gjirokaster. Për të pasuruar gjeografinë e informacionit së shpejti do të mundesohet edhe studio nga Lezha me transmetime live në cdo kohë.
Në faqen zyrtare në internet, abcnews.al do të gjeni portalin më të pasur ballkanik me lidhje në rrjetet më të mëdha sociale facebook, twitter si dhe në një prej websiteve më të fuqishëm në kulturën e internetit YOUTUBE. Transmetimi i ABC news është live 24 ore. 
NUIS/NIPT K01711004F


Kontakt

Telefono